Szanowni Czytelnicy,

Przed Państwem drugi numer specjalny kwartalnika „Na wokandzie”, tym razem w całości poświęcony zagadnieniu relacji sądów z ich interesantami, a tym samym kształtowaniu dobrych praktyk w zakresie ułatwiania dostępu do wymiaru sprawiedliwości. Lektura raportów z badań opinii publicznej, ale również rozmowy z osobami, które nie mają większej wiedzy o niuansach funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, przynoszą niepokojący wniosek. Sądy wciąż odbierane są w dużej mierze jako instytucje niedostępne, nieprzyjazne, czasem nawet wrogo nastawione do „klientów”. Interesanci nie rozumieją procedur prawnych, czas oczekiwania na rozstrzygnięcie swoich spraw oceniają jako nadmiernie długi, wreszcie bywa, że spotykają się w sądzie z niechęcią bądź po prostu brakiem dobrych manier. Takie są niestety odczucia tzw. zwykłych Polaków, niezależnie od tego, na ile wynikają one z rzeczywistych doświadczeń, a na ile ze stereotypów. To sytuacja nie do przyjęcia w nowoczesnym państwie demokratycznym, którego podatnicy mają coraz większą świadomość powinności instytucji publicznych. I choć reforma procedur czy uporządkowanie problemów strukturalnych sądownictwa są zadaniami długofalowymi, to przecież poprawę standardów szeroko pojętej obsługi obywatela w sądzie można osiągnąć niemal od zaraz.

Namawiam Państwa do spojrzenia na relacje z interesantami właśnie oczami obywatela, który od sądu oczekuje pomocy i powinien ją bezdyskusyjnie otrzymać. Warto w tym kontekście zastanowić się, jak ulepszyć funkcjonowanie punktów obsługi interesanta (Obsługa interesanta: przegląd rozwiązań praktycznych – str. 9), popracować nad postawami wobec obywateli (Pomoc obywatelowi czy porada prawna? Analiza obowiązujących przepisów – str. 22), spojrzeć na rozwiązania w innych krajach (Obywatel w sądzie – standardy europejskie – str. 34). Z myślą o uczynieniu sądów bardziej przyjaznymi, warto otworzyć się na zdobycze nowoczesnej technologii (Od elektronicznej biurowości do nagrywania rozpraw. Czy informatyzacja sądów jest potrzebna? – str. 48). Warto wreszcie docenić pilną potrzebę edukacji prawnej społeczeństwa (Przez lekcje prawa do świadomych obywateli. Program edukacji prawnej dla młodzieży – str. 59).

Do lektury tego numeru, obok sędziów, zachęcam przede wszystkim urzędników sądowych – kierowników i pracowników punktów obsługi interesanta oraz wydziałowych sekretariatów. To od Państwa postaw w dużej mierze zależy lepszy wizerunek sądownictwa.

Z życzeniami dobrej lektury,

Artur Pawlak
redaktor naczelny