Na wokandzie

W najnowszym numerze

Wydarzenia
Wokanda
Dobre praktyki
Aplikacja i kariera
Opinie
Felieton

  • Racjonalizacja, nie oszczędności

    Pomysł przekształcenia 116 sądów rejonowych w wydziały zamiejscowe większych sądów to jeden z najbardziej krytykowanych elementów reformy struktury organizacyjnej sądownictwa. Czy krytyka ta jest zasadna?
    Czytaj więcej
  • Od legislacji do deregulacji

    O dostępie do zawodów prawniczych, mankamentach procesu legislacyjnego oraz nowych standardach tworzenia prawa w resorcie rozmawiamy z Podsekretarzem Stanu Michałem Królikowskim, nadzorującym w Ministerstwie Sprawiedliwości m.in. departamenty legislacyjny i zawodów prawniczych.
    Czytaj więcej
  • Obywatel wystawia ocenę

    W Sądzie Okręgowym w Słupsku jako jednym z pierwszych w Polsce odważono się zapytać petentów o opinie na temat jakości świadczonych usług oraz obsługi interesantów. Otrzymane oceny wykorzystywane są do poprawy funkcjonowania sądu oraz motywowania urzędników sądowych do lepszej pracy.
    Czytaj więcej
  • Język sali sądowej: zasady komunikacji

    Jak sprawić, by wypowiedzi sędziego były jak najbardziej zrozumiałe dla stron procesu? Jak w warunkach hierarchiczności, rytualności i nierównorzędności osiągnąć postulat skutecznej komunikacji?
    Czytaj więcej
  • Służba w czasie kryzysu

    Jestem przekonany, że zamrożenie sędziowskich wynagrodzeń okaże się koniecznością przejściową. Będę zabiegał u Premiera oraz Ministra Finansów, by jak najszybciej rząd mógł wywiązać się z danej dwa lata temu obietnicy – pisze Minister Sprawiedliwości Jarosław Gowin.
    Czytaj więcej
  • Tam musi być jakaś cywilizacja...

    Na aplikacjach kształci się dziś niewiele mniej osób, niż jest czynnych adwokatów i radców. To znak, że drzwi do zawodu profesjonalnego pełnomocnika trzeba zacząć przymykać i zatroszczyć się o praktyczny wymiar szkolenia aplikantów – pisze radca prawny Jolanta Budzowska.
    Czytaj więcej
Ocena charakteru negatywnego zjawiska społecznego, nadto analiza prawnoporównawcza proponowanego środka karnego oraz ocena poziomu ochrony gwarantowanej przez obowiązujące przepisy – oto wypracowane przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Karnego warunki włączenia danego zachowania do kategorii zabronionych. Dotychczasowe trzy konferencje Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego, poświęcone przedmiotowi jej prac nad nowelizacją Kodeksu postępowania karnego, są tylko częścią działań podejmowanych przez to gremium. W codziennej pracy Komisja zdecydowanie częściej koncentruje się na analizie bieżących prac legislacyjnych.
W odbywającym się już po raz jedenasty Tygodniu Pomocy Ofiarom Przestępstw, z konsultacji i wsparcia skorzystało prawie o jedną czwartą osób więcej niż przed rokiem. Ten wzrost to efekt łatwiejszego niż w poprzednich latach dostępu do specjalistów, którzy oferowali pomoc pokrzywdzonym. Jak powiedział szef resortu sprawiedliwości Krzysztof Kwiatkowski podczas konferencji inaugurującej tegoroczny Tydzień Pomocy Ofiarom Przestępstw, inicjatywa ta ma na celu zwrócenie szczególnej uwagi społeczeństwa oraz instytucji państwowych i samorządowych na potrzeby i prawa pokrzywdzonych przestępstwem. Formuła zorganizowanego w dniach 21- 26 lutego br. Tygodnia różniła się od przyjętej w latach ubiegłych.
Czym jest etyka sali sądowej? Co wypada w relacjach sędzia – pełnomocnik strony? Dlaczego coraz częściej prawnicy zapominają o godności zawodu? O tym m.in. dyskutowano podczas konferencji zorganizowanej przez lubelski ośrodek Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Międzynarodowa konferencja „Etyka zawodów prawniczych – wzajemne relacje i oczekiwania” odbyła się w dniach 14-15 kwietnia 2011 r. w Kazimierzu Dolnym. Jej organizatorami były: Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury, Okręgowa Rada Adwokacka w Lublinie oraz Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w Lublinie. W konferencji wzięło udział ok. 100 sędziów, adwokatów i radców prawnych – w tym siedmioosobowa grupa prawników amerykańskich na czele z prof. Johnem McClellanem Marshallem, sędzią w stanie spoczynku 14 Dystryktu Sądowego Stanu Teksas.

Rejestry sądowe

Spółka w 24 godziny

Założenie spółki z o.o. będzie możliwe w jeden dzień. Sejm uchwalił przepisy upraszczające procedurę rejestracyjną. Sejm 1 kwietnia 2011 r. uchwalił przygotowaną w Ministerstwie Sprawiedliwości ustawę o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 92 poz. 531), popularnie nazywaną „s24”. Obok przepisów k.s.h. nowelizuje ona m.in. Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawę z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym.

Elektronizacja procedur

Będą nowe e-sądy

Do rozpatrzenia w elektronicznym postępowaniu upominawczym wpłynęło już ponad milion spraw. Minister Sprawiedliwości podjął decyzję o rozszerzeniu działalności e-sądów. Milionowa sprawa do e-sądu wpłynęła na początku kwietnia br., a więc zaledwie 15 miesięcy od wejścia w życie tzw. elektronicznego postępowania upominawczego. W samym 2010 r. do e-sądu wpłynęło prawie 700 tys. spraw. – To wielki sukces oraz dowód na to, jak bardzo potrzebne i oczekiwane było wprowadzenie tego rozwiązania – mówi Minister Sprawiedliwości Krzysztof Kwiatkowski.

Reforma wymiaru sprawiedliwości

Cel: bardziej efektywne sądownictwo

Przedstawiciele judykatury i doktryny, także specjaliści z zakresu nauk ekonomicznych oraz socjologii – oto skład zespołu, który doradza Ministrowi Sprawiedliwości w zakresie kierunku reform organizacji sądownictwa. Pierwsze spotkanie Rady ds. Efektywności Wymiaru Sprawiedliwości odbyło się 7 marca br. Podczas posiedzenia minister Krzysztof Kwiatkowski wręczył jej członkom akty powołania. – W skład Rady wchodzą eksperci, nie tylko z dziedziny prawa. Uważam, że interdyscyplinarność, włączenie m.in. nauki zarządzania i socjologii, pozwoli na lepsze działanie Rady – mówił podczas uroczystości minister.
Premier powołał sędziego Grzegorza Wałejko na stanowisko Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości. Nowy wiceminister przez ostatnie trzy lata pełnił funkcję zastępcy dyrektora Departamentu Sądów Powszechnych w MS. Minister Wałejko objął nadzór nad departamentami: Sądów Powszechnych, Kadr, Nadzoru Nad Aplikacjami Prawniczymi, częścią Departamentu Organizacyjnego, także Biurem Analiz i Etatyzacji Sądownictwa Powszechnego oraz działalnością Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury.
W myśl ustawy o podpisie elektronicznym, pismo w formie dokumentu elektronicznego opatrzonego takim podpisem jest równoważne pismu w formie papierowej. Brak w procedurze karnej przepisów szczególnych regulujących dopuszczalność wnoszenia pism procesowych drogą elektroniczną jest w tym przypadku kwestią drugorzędną. W ostatnich latach sądy wydały kilkadziesiąt orzeczeń, w których odniosły się do kwestii dopuszczalności opatrywania pism procesowych bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu . Jedno z nich zostało wydane w postępowaniu w sprawach o wykroczenia. Jest to postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 2009 r., sygn. akt I KZP 39/08, które może wywrzeć wpływ na praktykę stosowania podpisu elektronicznego w postępowaniach karnych.
Pierwsza w polskim prawie prywatnym definicja dokumentu zakłada, że będzie nim nośnik informacji umożliwiający jej odtworzenie. Tak szerokie oraz technologicznie neutralne ujęcie dokumentu to szansa na oszczędność czasu i kosztów w funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości. Współczesny wymiar sprawiedliwości w Polsce w dużej mierze opiera się na dokumentach i dotyczących ich procedurach określonych wedle XIX i XX-wiecznych zasad, a więc w epoce, kiedy praktycznie nie było lepszej i tańszej metody zachowywania oświadczeń niż forma dokumentu papierowego. Chlubny wyjątek od tej zasady to w polskim prawie prywatnym elektroniczne postępowanie upominawcze, gdzie właściwie wszelkie dokumenty są generowane, przechowywane i doręczane w formie elektronicznej (drobnym wyjątkiem jest tzw. zwrotka od pozwanego).
Czym, w świetle prawa, jest dokument? Jakie wymogi w procedurze cywilnej rodzi przeprowadzanie dowodu z dokumentu? Czym z kolei jest dokument elektroniczny i jakie jest jego zastosowanie w cywilnym prawie procesowym? Ani przepisy Kodeksu cywilnego, ani przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, nie zawierają aktualnie odrębnej defi nicji dokumentu. Nie oznacza to jednak, że pojęciem tym obie ustawy się nie posługują. Zaznaczyć trzeba, że dokument w rozumieniu przepisów cywilnego prawa materialnego nie jest tożsamy z dokumentem w ujęciu prawa procesowego. Natomiast rozumienie dokumentu przyjmowane w prawie cywilnym może być pomocniczo wykorzystane dla ustalenia, co należy rozumieć pod tym pojęciem w procesie . Według Kodeksu cywilnego dokumentami są tylko oświadczenia woli. Nieco inaczej rzecz ujęta została w Kodeksie postępowania cywilnego, gdzie za dokumenty uznawane są również oświadczenia wiedzy, a nawet oświadczenia uczuć2. Według prawa materialnego dokumentami są również mapy, plany, wyrysy. W świetle prawa procesowego nie są one dokumentami, ale mogą stanowić inne środki dowodowe.
Jakim szczególnym zasadom archiwizacji podlegają elektroniczne dokumenty? Jakie obowiązki nakłada ustawodawca w zakresie prowadzenia archiwów elektronicznych? W dobie elektronizacji obrotu prawnego zagadnienia te stają się kluczowe również dla instytucji wymiaru sprawiedliwości. Zgodnie z art. 53 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych dla każdej sprawy rozpoznawanej przez sądy powszechne oraz Sąd Najwyższy tworzy się akta. Akta powstają i są przetwarzane przy użyciu technik informatycznych, co oznacza możliwość prowadzenia akt sądowych w formie dokumentacji elektronicznej (ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne ).
Publikowanie w Internecie wyroków i orzeczeń, choć raczej nie przyczyni się do zwiększenia świadomości prawnej obywateli, to z pewnością wpłynie na poprawę jakości orzecznictwa oraz wzbogaci warsztat pracy adeptów prawa. Takie działanie realizowałoby postulat szerokiego dostępu do informacji publicznej.Sądowe orzeczenia umieszczane w internetowych bazach danych dostępnych bezpłatnie dla nieograniczonego kręgu adresatów stały się narzędziem, bez którego większość prawników nie wyobraża już sobie efektywnej pracy. Tymczasem teoretycy i praktycy prawa kształtują swoje wyobrażenie o dostępie do krajowego orzecznictwa sądowego głównie za sprawą komercyjnych, odpłatnych baz danych. Coraz częściej podmioty władzy publicznej eliminują komercyjne „ogniwo” w informacyjnym łańcuchu, udostępniając informacje o swojej działalności we własnym zakresie. Taka aktywność nie jest jednak zjawiskiem oczywistym.